Deprem Çantasında Neler Olmalı? Aile Afet Planı Nasıl Hazırlanır?

Türkiye, deprem riski yüksek bir ülkedir ve afetlerin ne zaman olacağını bilmek mümkün değildir. Ancak hazırlıklı olmak, afet sonrasındaki ilk saatleri ve günleri çok daha güvenli geçirmeyi sağlar. Bu rehberde deprem çantasının içeriğini, evde yapılabilecek basit önlemleri ve ailece hazırlanması gereken afet planını adım adım ele alıyoruz. Bilgiler, AFAD’ın genel afet farkındalık önerileri temel alınarak derlenmiştir.

Neden 72 saat?

Büyük bir afetten sonra arama kurtarma ve yardım ekiplerinin herkese ulaşması zaman alabilir. Bu nedenle hazırlık önerileri genellikle ilk 72 saati, yani üç günü kendi imkânlarınızla geçirebilmeyi hedefler. Deprem çantası bu sürede temel ihtiyaçları karşılayacak şekilde hazırlanır.

Deprem çantasında bulunması gerekenler

Su ve gıda

• Kişi başı günlük içme suyu hesabıyla, küçük şişelerde su,
• Pişirme gerektirmeyen, uzun ömürlü yiyecekler: kraker, kuruyemiş, kuru meyve, konserve (anahtarlı kapaklı olmasına dikkat edin), enerji barı,
• Bebek veya özel beslenme ihtiyacı olan aile bireyleri için mama ve uygun gıdalar.

İlk yardım ve kişisel ihtiyaçlar

• İlk yardım seti: yara bandı, steril gazlı bez, sargı bezi, antiseptik solüsyon, makas,
• Düzenli kullanılan ilaçlardan birkaç günlük yedek ve reçetelerin fotokopisi,
• Yedek gözlük veya lens malzemeleri,
• Islak mendil, el dezenfektanı, hijyen ürünleri, çöp poşeti.

Araç ve gereçler

• El feneri ve yedek pil (mümkünse kurmalı veya el dinamolu fener),
• Pilli veya kurmalı radyo,
• Düdük: enkaz altında kalan biri için sesini duyurmanın en az enerji harcatan yoludur,
• Çok amaçlı çakı, koli bandı, ip, iş eldiveni,
• Toz maskesi,
• Dolu bir taşınabilir şarj cihazı (powerbank) ve şarj kabloları.

Giysi ve barınma

• Mevsime uygun yedek kıyafet, iç çamaşırı ve çorap,
• Battaniye veya termal (alüminyum) battaniye,
• Yağmurluk.

Belgeler ve para

• Kimlik, tapu, sigorta poliçesi gibi önemli belgelerin fotokopileri su geçirmez bir poşette,
• Bir miktar nakit para (afet sonrası kartlı ödeme sistemleri çalışmayabilir),
• Önemli telefon numaralarının kâğıda yazılı listesi.

Çanta nerede tutulmalı, ne sıklıkla kontrol edilmeli?

Çanta, çıkış kapısına yakın ve kolayca ulaşılabilen bir yerde tutulmalıdır. Yüksek bir dolabın üstü ya da eşyaların arkası uygun değildir. Su ve gıdaların son kullanma tarihleri, pillerin durumu ve ilaçlar en az yılda bir, tercihen altı ayda bir kontrol edilmelidir. Çocukların büyümesiyle kıyafetlerin de güncellenmesi gerekir.

e-Devlet ile Evden Yapılabilecek 12 Önemli İşlem

×

Evde alınabilecek önlemler

• Eşyaları sabitleyin: Kitaplık, gardırop, buzdolabı gibi devrilebilecek eşyaları duvara sabitleyin. Bu, deprem sırasındaki yaralanmaların önemli bir kısmını önler.
• Yatak çevresini güvenli hale getirin: Yatağın üstünde ağır tablo, raf veya ayna bulunmamalıdır.
• Ağır eşyaları alt raflara koyun.
• Vana ve sigortaların yerini öğrenin: Doğalgaz, su vanası ve elektrik sigortasının nasıl kapatıldığını evdeki herkes bilmelidir.
• Zorunlu deprem sigortası (DASK): Konutunuz için poliçenin güncel olduğunu kontrol edin.

Aile afet planı nasıl hazırlanır?

1. Toplanma noktalarını belirleyin: Biri evin yakınında açık bir alan, diğeri mahalle dışında herkesin bildiği bir yer olmak üzere iki buluşma noktası seçin. Bölgenizdeki resmi toplanma alanlarını e-Devlet veya AFAD kanallarından öğrenebilirsiniz.
2. İrtibat kişisi seçin: Afet sonrası yerel hatlar yoğunlaşabilir. Başka bir şehirde yaşayan bir yakınınızı, tüm aile bireylerinin haber vereceği ortak irtibat kişisi olarak belirleyin.
3. Görev dağılımı yapın: Kim çocukları alacak, kim yaşlı veya engelli aile bireyine yardım edecek, kim deprem çantasını alacak; önceden konuşun.
4. Güvenli noktaları belirleyin: Her odada, devrilebilecek eşyalardan ve camlardan uzak güvenli noktaları tespit edin.
5. Tatbikat yapın: “Çök-Kapan-Tutun” hareketini ve binadan tahliyeyi yılda en az bir kez ailece uygulayın.

Deprem anında ne yapılmalı?

AFAD’ın temel önerisi Çök-Kapan-Tutun hareketidir: Sağlam bir masa veya eşyanın yanına çökün, başınızı ve boynunuzu kollarınızla koruyun, sarsıntı bitene kadar tutunun. Sarsıntı sırasında merdiven ve asansör kullanmayın, pencere ve balkondan uzak durun. Sarsıntı bittikten sonra dikkatlice binayı terk ederek toplanma alanına gidin.

Sık sorulan sorular

Deprem çantasını arabada tutmak mantıklı mı?

Evde tutulan ana çantaya ek olarak araçta ve iş yerinde küçük bir set bulundurmak faydalı olabilir. Ancak araçta aşırı sıcak veya soğuğa maruz kalan su, gıda ve ilaçlar daha çabuk bozulabilir; bu nedenle araçtaki setin daha sık kontrol edilmesi gerekir.

Evcil hayvanlar için ne hazırlanmalı?

Birkaç günlük mama ve su, tasma, taşıma çantası, varsa düzenli kullandığı ilaçlar ve aşı kartının bir kopyası hazırlanabilir. Hayvanınızın güncel bir fotoğrafı, kaybolması durumunda aramayı kolaylaştırır.

Afet sonrası haberleşme için ne yapılmalı?

Hatlar yoğun olduğunda sesli arama yerine kısa mesaj göndermek daha başarılı olabilir. Önceden belirlenen irtibat kişisine kısa bir durum bilgisi iletmek, ailenin birbirinden haber almasını kolaylaştırır. AFAD’ın resmi uygulamaları ve duyuruları da takip edilmelidir.

Sonuç

Afete hazırlık tek seferlik bir alışveriş değil, düzenli olarak gözden geçirilen bir aile alışkanlığıdır. Eksiksiz bir deprem çantası, sabitlenmiş eşyalar ve herkesin bildiği bir aile afet planı, zor anlarda paniği azaltır ve hayat kurtarabilir.

Güncel ve resmi afet bilgileri için AFAD’ın resmi kanallarını takip ediniz.

İlgili rehberler

• Sıcak havalarda dikkat edilmesi gerekenler
• Kiralık evde dikkat edilecekler